راهبردهای پژوهش در علوم تربیتی

راهبردهای پژوهش در علوم تربیتی

اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر تاب آوری و اشتیاق تحصیلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
2 دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
3 استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
چکیده
زمینه و هدف: این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر تاب‌آوری و اشتیاق تحصیلی دانش‌آموزان انجام شد.
روش: روش پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون با دو گروه آزمایش و کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان مشغول به تحصیل در مقطع متوسطة دوم در سال تحصیلی 1402-1401 بود که با روش نمونه‌گیری در دسترس، تعداد 40 دانش‌آموز انتخاب و در دو گروه آزمایش (20 نفر) و کنترل (20 نفر) گمارش شدند. گردآوری اطلاعات با پرسش‌نامه تاب‌آوری کانر و دیویدسون (2003) و پرسش‌نامه اشتیاق تحصیلی فردریکس و همکاران (2004) انجام شد. گروه آزمایش برنامه شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی را طی 8 جلسه 2 ساعته (1 روز در هفته) دریافت کرد، اما برای آزمودنی‏‌های گروه کنترل هیچ مداخل‌ه‏ای انجام نشد؛ در نهایت داده‏‌ها با روش‏‌های آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس (تک‌متغیری و چندمتغیری) با نرم‏‌افزار آماری SPSS-v26 تحلیل شد.
یافته‌ها: یافته‏‌ها نشان‌داد که بین دو گروه آزمایش و کنترل از نظر تاب‌آوری (48/73=F، 001/0=P و 69/0=Eta) و اشتیاق تحصیلی 14/11=F، 001/0=P و 37/0=Eta) تفاوت معناداری وجود دارد و پس از اجرای برنامه شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی، تاب‌آوری و اشتیاق تحصیلی بهبود یافته است.
بحث و نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌‏های پژوهش به نظر می‏‌رسد که شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی می‌‏تواند در بهبود تاب‌آوری و اشتیاق تحصیلی سودمند باشد.
کلیدواژه‌ها