راهبردهای پژوهش در علوم تربیتی

راهبردهای پژوهش در علوم تربیتی

اثربخشی آموزش شفقت‌به‌خود بر دشواری تنظیم هیجان در دانش‌آموزان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 1. کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهیدمدنی آذربایجان، تهران، ایران.
2 دکترای روانشناسی، دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران
3 کارشناسی ارشد مشاوره تحصیلی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی تهران، تهران، ایران.
چکیده
زمینه و هدف: دشواری در تنظیم هیجان عملکرد و سلامت روان دانش‌آموزان را کاهش می‌دهد. بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش شفقت‌به‌خود بر دشواری تنظیم‌هیجان دانش‌آموزان دختر انجام گرفت.
روش: روش پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعة آماری پژوهش شامل دانش‌آموزان دختر سال آخر دبیرستان در شهر ارومیه در سال تحصیلی 1401-1400 بودند. از دانش‌آموزان شرکت‌کننده با استفاده از روش نمونه‌گیری چند مرحله‌ای، 30 نفر انتخاب شدند، و به شیوه تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. پیش از اعمال مداخله، از هر دو گروه، پیش‌آزمون گرفته شد. سپس گروه آزمایش در 8 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت آموزش شفقت‌به‌خود قرار گرفت. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه مقیاس دشواری در تنظیم هیجان (DERS)استفاده شد. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس ((ANCOVA تجزیه و تحلیل شد.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که آموزش شفقت‌به‌خود بردشواری تنظیم هیجان دانش‌آموزان، اثرگذار بوده است (001/0P<). اینکه شفقت‌به‌خود و تنظیم هیجان، رابطة مثبت و معناداری با یکدیگر دارند و مداخلات مربوط به شفقت‌به‌خود با مکانیسم‌های کلیدی مدل تنظیم هیجان، مانند تجربیات هیجانی، ظرفیت‌های تنظیم هیجان و تمایل به گسترش راهبردهای تنظیم هیجان مرتبط است.
نتیجه‌گیری: با توجه به اهمیت تنظیم ‌هیجانات در دورة حساس نوجوانی، می‌توان از درمان مبتنی بر شفقت به خود در جهت کاهش مشکلات تنظیم‌ هیجانی این دانش‌آموزان استفاده نمود و در برنامه‌های آموزشی دانش‌آموزان گنجانده شود تا مربیان و مشاوران مهارت‌های لازم را به آن‌ها بیاموزند.
کلیدواژه‌ها