راهبردهای پژوهش در علوم تربیتی

راهبردهای پژوهش در علوم تربیتی

ارزیابی مقایسه ای اثربخشی آموزش فلسفه به کودکان و آموزش خودتنظیمی هیجانی بر افسردگی و خودتنظیمی تحصیلی دانش ‏آموزان مبتلا به سرطان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی، واحد سمنان، دانشگاه آزاداسلامی، سمنان، ایران.
2 دانشیار، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
3 گروه سنجش و اندازه گیری، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
4 دانشیار گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
10.22034/jrses.2025.545799.1101
چکیده
زمینه و هدف: بروز سرطان در کودکان رویداد تنش‏زایی است که علاوه بر پیامدهای جسمانی و روانی برای فرد مبتلا، با هزینه‏های مالی متعددی برای خانواده همراه است. لذا این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی برنامه آموزش فلسفه و خودتنظیمی هیجانی بر افسردگی و خودتنظیمی تحصیلی دانش‏آموزان سرطانی انجام شد.
روش: پژوهش نیمه‏آزمایشی با طرح پیش‏آزمون-پس‏آزمون و گروه کنترل با پیگیری دوماهه بود. تمامی کودکان مبتلا به سرطان تحت پوشش مؤسسه خیریه محک شهر تهران سال 1403 جمعیت آماری پژوهش را تشکیل دادند، که با نمونه‏گیری هدف‏مند تعداد 45 نفر انتخاب و به‏شیوه تصادفی در سه گروه مساوی 15 نفری گمارش شدند. گردآوری داده‏ها با پرسش‏نامه افسردگی بک (1961) و پرسش‏نامه خودتنظیمی تحصیلی بوفارد (1995) انجام شد. آموزش فلسفه طی 8 جلسه و آموزش خودتنظیمی هیجانی طی 8 جلسه برای گروه‏های آزمایش اعمال شدند. گروه کنترل آموزشی دریافت نکرد. داده‏ها توسط آنالیز واریانس آمیخته با اندازه‏گیری مکرر و آزمون تعقیبی بن‏فرونی تحلیل شد.
یافته‌ها: آموزش فلسفه و آموزش خودتنظیمی هیجانی نسبت به گروه کنترل باعث کاهش نمره افسردگی (483/7=F و 263/0=η) و افزایش نمره خودتنظیمی تحصیلی (833/11=F و 360/0=η) در دانش‏آموزان مبتلا به سرطان شدند (05/0>p). هم‏چنین، نتایج آزمون تعقیبی بن‏فرونی نشان داد که برنامه‏های آموزشی از نظر سودمندی بر کاهش افسردگی و افزایش خودتنظیمی تحصیلی تفاوت معنا‏داری باهم نداشتند (05/0نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج، آموزش فلسفه و خودتنظیمی هیجانی مداخلاتی مؤثر برای بهبود افسردگی و خودتنظیمی تحصیلی دانش‏آموزان سرطانی هستند. در محیط‏های بالینی، ترکیب این برنامه‏ها در کنار دارودرمانی می‏تواند برای دست‏یابی به نتایج امیدوارکننده مفید باشد.
کلیدواژه‌ها