راهبردهای پژوهش در علوم تربیتی

راهبردهای پژوهش در علوم تربیتی

ساخت‌شکنی مؤلفه‌های کلاس درس معکوس در پرتو اندیشه‌های ژاک دریدا: تأملی در باب عدالت آموزشی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 1. دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، مدرس دانشگاه فرهنگیان کردستان، تهران، ایران.
2 4. دانشجوی کارشناسی آموزش ابتدائی، دانشگاه فرهنگیان کردستان، تهران، ایران.
10.22034/jrses.2026.596711.1139
چکیده
این پژوهش با رویکرد فلسفی تحلیلی و چارچوب ساخت‌شکنی دریدا، مؤلفه‌های کلاس معکوس و دلالت‌های آن را برای عدالت آموزشی واکاوی می‌کند. ابتدا مؤلفه‌های اصلی استخراج شدند. سپس دوگانگی‌های نهفته نظیر معلم محوری در برابر دانش‌آموزمحوری، حضور در برابر غیاب و همگنی در برابر چندگانگی آشکار گردیدند. شواهد تجربی نشان می‌دهند که پیامدهای کلاس معکوس برای گروه‌های مختلف یادگیرندگان یکسان نبوده و ممکن است در برخی بافت‌ها نابرابری‌های آموزشی را بازتولید کند. عدالت ساخت‌شکنانه نه در جابه‌جایی ساده‌ی قطب‌ها، بلکه در گشودن نظام آموزشی به روی «دیگری» و به‌رسمیت‌شناختن صداهای به‌حاشیه‌رانده تحقق می‌یابد. ازاین‌رو، مفهوم «مسئولیت مشترک اخلاقی» به‌عنوان جایگزینی برای دوگانگی یادشده معرفی می‌شود. در بخش کاربردی، با تفکیک عدالت به سه سطح توزیعی، مشارکتی و دیگری شناختی و ارائه‌ی شاخص‌های عملیاتی نشانگرانه، مدل گذار از کلاس معکوس سنتی به یادگیری ترکیبی مبتنی بر عدالت زمینه‌ای با حلقۀ بازخورد هدفمند ترسیم می‌گردد. پژوهش ضمن پذیرش محدودیت‌های خود ساخت‌شکنی و چالش تعمیم‌پذیری، راهکارهای عینی برای سیاست‌گذاران، برنامه‌ریزان درسی و معلمان ارائه می‌دهد.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 05 آبان 1405