نظام آموزشی به عنوان یکی از نهادهای اصلی جامعه‌پذیری، نقش تعیین‌کننده‌ای در پرورش شهروندانی مسئول، همدل و متعهد به ارزش‌های جمعی ایفا می‌کند. هدف این پژوهش بررسی نقش میانجی همدلی در تبیین رابطه بین تربیت اخلاقی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی در دانش‌آموزان است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها از نوع توصیفی- همبستگی، جامعه پژوهش همه دانش‌آموزان دختر پایه دوازدهم رشته علوم انسانی شهر زنجان در سال تحصیلی 1404-1403 و نمونه پژوهش 217 نفر بودند که با روش نمونه‌گیری تصادفی-خوشه‌ای و چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه تربیت اخلاقی، پرسشنامه همدلی و پرسشنامه مسئولیت‌پذیری دانش‌آموزان بودند. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و مدل‌یابی معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS ,AMOS24 مورد تحلیل گرفتند. نتایج تحلیل نشان دادند که رابطه بین تربیت اخلاقی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی با میانجی همدلی در دانش‌آموزان از برازش مطلوبی برخوردار بود علاوه بر آن، رابطه مستقیم تربیت اخلاقی بر مسئولیت پذیری اجتماعی، رابطه مستقیم تربیت اخلاقی بر همدلی و رابطه مستقیم همدلی بر مسئولیت پذیری اجتماعی مثبت ومعنادار بود. همچنین، رابطه غیرمستقیم تربیت اخلاقی با میانجی همدلی بر مسئولیت پذیری اجتماعی مثبت ومعنادار بود. علاوه بر آن، همدلی عاطفی در مقایسه با همدلی شناختی، نقش میانجی قوی تر در رابطه بین تربیت اخلاقی و مسئولیت پذیری اجتماعی ایفا کرد. بنابراین تربیت اخلاقی و همدلی با مسئولیت‌پذیری اجتماعی دانش‌آموزان رابطه دارد و برای بهبود مسئولیت‌ پذیری اجتماعی می‌توان از طریق کارگاه‌های آموزشی، میزان تربیت اخلاقی و همدلی (به ویژه همدلی عاطفی) را در دانش‌آموزان بهبود بخشید