راهبردهای پژوهش در علوم تربیتی

راهبردهای پژوهش در علوم تربیتی

تأثیر دوگانه‌ی چندوظیفگی رسانه‌ای بر رفتارهای خارج از وظیفه: بررسی نقش میانجی‌های سریالی و موازی سرگردانی ذهنی و کارکردهای اجرایی (حافظه کای، برنامه ریزی و بازداری)

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
فاطمه فرزادی
کیهان فتحی
شقایق نعمتی
موسسه اموزش عالی جهاد دانشگاهی خوزستان
10.22034/jrses.2026.600541.1141
چکیده
زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین چندوظیفگی رسانه‌ای و رفتار خارج از وظیفه با میانجی‌گری متوالی و موازی سرگردانی ذهنی و کارکردهای اجرایی (بازداری، برنامه‌ریزی و حافظه‌کاری) در دانشجویان انجام شد.
روش: روش پژوهش حاضر همبستگی از طریق مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. از میان دانشجویان کارشناسی مؤسسه آموزش عالی جهاد دانشگاهی خوزستان در سال تحصیلی 1404-1405، ۲۰۰ نفر به روش تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. داده‌ها با پرسشنامه‌های چندوظیفگی رسانه‌ای (لو و همکاران، 2018)، سرگردانی ذهنی (کاریر و همکاران، 2013)، کارکردهای اجرایی (نجاتی، 1392) و رفتار خارج از وظیفه (کیان و لی، 2017) گردآوری شد
یافته ها: نتایج نشان داد، مدل نهایی برازش مطلوبی داشت. اثر کل چندوظیفگی بر رفتار خارج از وظیفه مثبت و معنادار بود اما اثر مستقیم پس از ورود میانجی‌ها به‌طور معناداری منفی شد که نشان‌دهنده‌ی میانجی‌گری تعارضی است. هر سه مسیر متوالی معنادار بودند و بیشترین اثر غیرمستقیم مربوط به زنجیره‌ی چندوظیفگی به سرگردانی ذهنی به حافظه‌کاری و رفتار خارج از وظیفه بود (۱۸۵۹/۰-). در مسیرهای موازی، میانجی‌گری سرگردانی ذهنی، برنامه‌ریزی و حافظه‌کاری معنادار بود، اما بازداری معنادار نشد. نتیجه گیری: بر اساس یافته های این پژوهش میتوان نتیجه گرفت، گرچه چندوظیفگی رسانه‌ای اثر مستقیم کاهشی بر رفتار خارج از وظیفه دارد، اثر غیرمستقیم آن از طریق تشدید سرگردانی ذهنی و تضعیف کارکردهای اجرایی به‌طور معناداری باعث افزایش رفتار خارج از وظیفه در کلاس می‌شود. این یافته‌ها بر ضرورت طراحی مداخلات شناختی برای کاهش سرگردانی ذهنی و بهبود حافظه‌کاری در محیط‌های آموزشی تأکید دارد.
کلیدواژه‌ها
چندوظیفگی رسانه ای
کاکرد اجرایی
رفتار خارج از وظیفه
میانجی سریالی
راهبردهای پژوهش در علوم تربیتی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 15 آبان 1405