راهبردهای پژوهش در علوم تربیتی

راهبردهای پژوهش در علوم تربیتی

پیش‌بینی سرزندگی تحصیلی براساس شاخص ‏های شایستگی اجتماعی-هیجانی و حس تعلق به مدرسه در دانش‏ آموزان دوره دوم ابتدایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکترای تخصصی روانشناسی سلامت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
چکیده
زمینه وهدف:درک وچگونگی سازگاری بافرصت‏ها وچالش‏های تحصیلی دانش‏آموزان وعوامل مؤثربر آن بایدمورد توجه جدی پژوهشگران ومتخصصان تعلیم وتربیت قرارگیرد. از این‏رو، پژوهش حاضرباهدف بررسی نقش شایستگی اجتماعی-هیجانی وحس تعلق به مدرسه درپیش‏بینی سرزندگی تحصیلی دانش‏آموزان انجام شد.
روش:پژوهش حاضرتوصیفی-مقطعی وازنوع همبستگی است.کلیه دانش‏آموزان مشغول به تحصیل دردوره دوم ابتدایی(کلاس چهارم تاششم)شهرستان سرپل‏ذهاب در سال تحصیلی1403-1402جمعیت آماری پژوهش راتشکیل دادند،که ازبین آن‏هابانمونه‏گیری دردسترس وبرمبنای فرمول کوکران تعداد 380 دانش‏آموزانتخاب شد.برای گردآوری اطلاعات ازپرسشنامه‏های سرزندگی تحصیلی دهقانی‏زاده وحسین‏چاری(1391)،شایستگی اجتماعی-هیجانی زو و ای(2012)وحس تعلق به مدرسه بریو وهمکاران(2004)استفاده شد.جهت تحلیل داده‌هاازهمبستگی پیرسون ورگرسیون چندگانه سلسله مراتبی استفاده شد.
یافته‌ها:نتایج تحلیل همبستگی نشان دادکه به‏ترتیب بین شایستگی اجتماعی-هیجانی کل(493/0=rو017/0>p)،حس تعلق به مدرسه کل(518/0=rو023/0>p)وهریک از زیرمقیاس‏های آن‏ها با سرزندگی تحصیلی در دانش‏آموزان دوره دوم ابتدایی همبستگی مثبت ومعناداری وجود داشت.همچنین، نتایج تحلیل رگرسیون نیزنشان دادکه شایستگی اجتماعی-هیجانی توان تبیین23درصدازواریانس سرزندگی تحصیلی،شایستگی اجتماعی-هیجانی توأم باحس تعلق به مدرسه33درصد واریانس سرزندگی تحصیلی وحس تعلق به مدرسه مستقل ازشایستگی اجتماعی-هیجانی توان تبیین10درصد از این واریانس را داشته‏اند.زیرمقیاس‏های حس تعلق به مدرسه نیز توانستند 12 درصد از وایانس سرزندگی تحصیلی را پیش‏بینی کنند. به‏ترتیب مؤلفه خودمدیریتی با ضریب بتای 36/0=β در میان متغیرهای شایستگی اجتماعی-هیجانی و مؤلفه مشارکت اجتماعی با ضریب بتای 21/0=β در میان متغیرهای حس تعلق به مدرسه قوی‏ترین پیش‏بینی کننده‏ها بودند.
نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش حاکی از اهمیت نقش حس تعلق به مدرسه و شایستگی اجتماعی-هیجانی در پیش‏بینی سرزندگی تحصیلی دانش‏آموزان می‏باشد. با توجه به نتایج به‏دست آمده اجرای برنامه‏هایی به‏منظور افزایش رفتارهای مرتبط با مدرسه و احساس شایستگی می‏تواند به بهبود سرزندگی تحصیلی دانش‏آموزان کمک نماید.
کلیدواژه‌ها