راهبردهای پژوهش در علوم تربیتی

راهبردهای پژوهش در علوم تربیتی

اثربخشی روش‌های ابراز نمادین تطبیق‌یافته با هوش‌های چندگانه بر وارونه‌سازی خودپنداره منفی در کودکان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه فردوسی، کارمند رسمی آموزش و پرورش
10.22034/jrses.2025.552126.1106
چکیده
سابقه‌ و هدف: این پژوهش نیمه‌آزمایشی با هدف بررسی اثربخشی روش‌های ابراز نمادین (شامل نقاشی، داستان‌سرایی و نمایش خلاق) بر وارونه‌سازی خودپنداره منفی در کودکان ۹ تا ۱۲ سال انجام شد. برخلاف مطالعات سنتی، مداخله‌ی این پژوهش با رویکردی ترکیبی، به‌طور منحصر به فرد بر اساس پروفایل هوش‌های چندگانه گاردنر طراحی شد تا نقش تعدیل‌گر تطبیق فعالیت‌ها در به حداکثر رساندن کارایی درمانی بررسی شود.
روش: طرح پژوهش از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. نمونه آماری شامل ۴۰ کودک (۲۰ دختر و ۲۰ پسر) دارای خودپنداره منفی در شهر مشهد بودند که به‌طور تصادفی به دو گروه تخصیص داده شدند. گروه آزمایش در ۴۸ جلسه فعالیت ابراز نمادین شرکت کردند که متناسب با الگوی هوشی غالب هر کودک تنظیم شده بود. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه خودپنداره پیرز-هریس۲ و پرسشنامه هوش‌های چندگانه گردآوری و با تحلیل کوواریانس (ANCOVA) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
یافته‌ها و نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که کاهش بسیار معناداری در خودپنداره منفی گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل وجود دارد (F=40.35, p<0.001). این یافته به شدت تأیید می‌کند که روش‌های ابراز نمادین در بهبود خودپنداره مؤثر بوده‌اند. نتیجه‌گیری اصلی تأکید دارد که تطبیق استراتژیک مداخلات نمادین با هوش غالب کودک، اثربخشی درمانی را به حداکثر می‌رساند و رویکردی قدرتمند و شخصی‌سازی‌شده برای وارونه‌سازی پایدار خودپنداره منفی فراهم می‌کند.
کلیدواژه‌ها